Get the Flash Player to see this rotator.
Nghiên cứu và trao đổi
 
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC DỰA TRÊN NĂNG LỰC THỰC HIỆN ĐỐI VỚI NGHỀ DỊCH VỤ NHÀ HÀNG

 TÓM TẮT

Việc vận dụng các phương pháp dạy học tích cực hướng đến người học luôn được các cơ sở đào tạo quan tâm và là một trong những giải pháp để nâng cao chất lượng đào tạo. Nội dung bài viết tập trung xem xétmột số phương pháp dạy họcdựa trên năng lựcthực hiện trong đào tạo nghề nói dung và nghề dịch vụ nhà hàng nói riêng.Từ thực tiễn áp dụng một số phương phápdạy học tích cực như: dạy học tích hợp, dạy học qua trãi nghiệm công việc, dạy học theo nhóm để đưa ra các khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo đối với nhà trường trong bối cảnh hiện nay.
 
Từ khóa:phương pháp dạy học, năng lực, tích hợp
 
1. ĐẶT VẤN ĐỀ
         Dạy học là hoạt động đặc trưng nhất của mỗi cơ sở đào tạo. Dạy học gồm 2 hoạt động cơ bản, đó là hoạt động dạy của giảng viên và hoạt động học của sinh viên. Bàn về việc đổi mới phương pháp dạy học thì giảng viên đóng vai trò quan trọng nhất, vì nó ảnh hưởng đến kết quả tích cực của việc tổ chức hoạt động dạy và học. Phương pháp dạy học của giảng viên đóng vai trò quyết định trực tiếp đến chất lượng đào tạo. Việc đổi mới phương pháp dạy học gắn với chuẩn đầu ra để hình thành năng lực thực hiện cho người học là một trong những giải pháp trọng tâm để nâng cao chất lượng dạy và quyết định đến sự phát triển của mỗi cơ sở đào tạo.
Trước hết phải khẳng định rằng việc đổi mới phương pháp dạy học là sự tất yếu của quá trình phát triển. Sự thay đổi nhanh chóng của khoa học công nghệ và yêu cầu của các tiêu chuẩn tuyển dụng ngày càng cao của doanh nghiệp đối với đội ngũ lao động đòi hỏi giảng viên phải không ngừng tìm tòi, cải thiện phương pháp dạy học phù hợp với thực tiễn để hình thành năng lực cho người học. Tuy nhiên, việc đổi mới phương pháp dạy học cần thực hiện đồng bộ với việc đổi mới chương trình đào tạo, tài liệu giảng dạy, cơ sở vật chất, trang thiết bị và các điều kiện cơ chế, chính sách quy định rõ tiêu chí đánh giá đổi mới phương pháp dạy học để giảng viên chủ động, sáng tạo trong tổ chức hoạt động dạy học. Việc phát huy năng lực tự chủ, tự chịu trách nhiệm và sáng tạo của sinh viên cũng góp phần quan trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học đạt hiệu quả.
Việc đổi mới phương pháp dạy học cần đảm bảo 2 đặc trưng cơ bản là:
          1. Phương pháp dạy học tuân thủ nguyên tắc giáo dục cơ bản là sự định hướng đến người học và tổ chức thực hiện theo nguyên tắc đó;
            2. Phương pháp dạy học phải đạt được mục tiêu và nội dung đã xác định để người học hình thành năng lực.
Vì vậy, để thay đổi phương pháp dạy học cụ thể phải phù hợp với mục tiêu đào tạo, nội dung đặc thù của từng môn học, mô đun và yêu cầu đầu ra chương trình đào tạo đối với từng nghề. Điều này đòi hỏi tính đa dạng và sáng tạo của người giảng viên thể hiện bằng cách cải thiện phương pháp dạy học đối với ngành học, môn học cụ thể mà mình đảm nhiệm.
             Nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo cần xem xét đến nhiều yếu tố bao gồm cả yếu tố chủ quan và khách quan như: đội ngũ giảng viên, chương trình, giáo trình, cơ sở vật chất, tổ chức hoạt động dạy học, kinh phí đào tạo, … Tuy nhiên, dưới góc nhìn về yếu tố chủ quan thì giảng viên đóng vai trò quan trọng trong việc vận dụng và đổi mới hoạt động dạy học. Ba nhân tố có tính chủ quan cần xem xét là: Nội dung giảng dạy gắn liền với chương trình, giáo trình và tài liệu giảng dạy – Phương pháp dạy học (gắn liên với giáo viên, trang thiết bị…) – Kiểm tra, đánh giá đã trở thành ba nhân tố quan trọng có mối quan hệ biện chứng với nhau trong quá trình dạy học và phát triển năng lực đối với người học. Một trong 3 nhân tố trên thiếu đồng bộ sẽ giảm chất lượng của cả hệ thống. Trong 3 yếu tố trên thì phương pháp dạy học là yếu tố trung tâm để người dạy truyền tải nội dung một cách có hiệu quả và cơ sở cho người học tiếp nhận để hình thành năng lực. Việc nghiên cứu đánh giá phương pháp dạy học để đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo là vấn đề thực tiễn có tính cấp thiết và đặc thù đối với nghề Dịch vụ nhà hàng trong hoạt động đào tạo nghề Kinh doanh Khách sạn và Du lịch tại Trường Cao đẳng nghề Du lịch Huế.
2. TỔNG QUAN VỀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO NĂNG LỰC
           Thực tiễn đổi mới phương pháp giảng dạy và học tập tích cực đã được các nhà khoa học nghiên cứu những năm 1960, bắt đầu từ chương trình cải cách giáo dục của Hoa Kỳ.
            Tác giả Tom Bourner trong nghiên cứu về phương pháp dạy học gắn với chuẩn đầu ra đã chỉ ra rằng: gắn với mỗi mục tiêu có 10 phương pháp dạy học phổ biến để áp dụng cho 6 mục tiêu học tập. [5, tr.344–348].
          Tác giả Kate Ford trong nghiên cứu giáo dục dựa trên năng lực: lịch sử, cơ hội và thách thức đã cho rằng: giáo dục dựa trên năng lực đã được đánh giá như là một cách để giúp sinh viên có được bằng cấp của họ nhanh hơn và giảm chi phí cho cả người học và cơ sở đào tạo. [6, tr.4].
    Nhóm tác giả Katie Larsen McClarty and Matthew N. Gaertner (Mỹ) đã tiến hành đo lường mức độ thành thạo xem như là thực tiễn tốt nhất trong việc đánh giá giáo dục dựa trên năng lực (CBE Competencies based Evaluation). Nhóm tác giả đã cho rằng: Mô hình CBE không chỉ đánh giá năng lực tại vị trí làm việc mà còn là dữ liệu tin cậy trong việc đo lường khả năng học tập của sinh viên có triển vọng cho thành công trong tương lai. [7, tr.2].
Nhóm tác giả Dr. Madhuri S. Kate, Ujjwala J. Kulkarni, Dr. Avinash Supe, Dr. Y.A.Deshmukh (Ấn Độ), đã giới thiệu phương pháp dạy học tích hợp trong chương trình đào tạo y khoa ở trình độ đại học và chỉ ra rằng: Việc tích hợp trong giáo dục có nghĩa là phối hợp các hoạt động học tập giảng dạy để đảm bảo hoạt động hài hòa của quá trình giáo dục.
Hiện nay, hệ thống giáo dục nghề nghiệp Việt Nam (Tổng cục Dạy nghề) đang phát triển chương trình và tổ chức hệ thống đào tạo nghề dựa trên tiếp cận năng lực thực hiện (competency – based training approach), trong đó, năng lực thực hiện được coi như sự tích hợp của ba thành phần kiến thức – kỹ năng – thái độ nghề nghiệp.
PGS. TS. Nguyễn Đức Trí và các cộng sự trong đề tài “Nghiên cứu tiếp cận đào tạo nghề dựa trên năng lực thực hiện và việc xây dựng tiêu chuẩn nghề” [3. tr.8], đã khẳng định: Phương pháp đào tạo này có khả năng tạo ra sự phù hợp có thể là tốt nhất giữa các yêu cầu đối với lực lượng lao động và việc thực hiện ở các cơ sở đào tạo.
            Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Quang Việt về “Kiểm tra đánh giá trong dạy học thực hành theo tiếp cận năng lực thực hiện” đã phát triển một số luận điểm cơ bản về dạy học theo tiếp cận năng lực thực hiện (NLTH) như: đặc điểm dạy học theo NLTH, nội dung, phương pháp và các nguyên tắc đánh giá; quy trình và các công cụ đánh giá trong dạy học thực hành nghề theo NLTH.
             Cuốn sách “Dạy học hiện đại và nâng cao năng lực dạy học cho giáo viên” của TS. Vũ Xuân Hùng đã dành phần lớn nội dung 03 chương trên 05 chương viết về năng lực thực hiện như sau: Năng lực thực hiện và năng lực dạy học của giáo viên (chương 2); Rèn luyện năng lực dạy học trong thực tập sư phạm theo tiếp cận năng lực thực hiện (chương 4); Hướng dẫn thiết kế và một số thiết kế dạy học theo tiếp cận năng lực thực hiện (chương 5). Đồng thời, tác giả cho rằng: “Ngày nay, đào tạo theo năng lực thực hiện gắn với việc làm đang trở thành xu thế phổ biến trên thế giới và cũng là một trong những hình thức của dạy học hiện đại trong giáo dục nghề nghiệp [1, tr.3].
            Việc đổi mới chương trình đào tạo có vai trò quan trọng và quyết định đến đổi mới phương pháp dạy học. Trong những năm qua, Trường Cao đẳng nghề Du lịch Huế đã thường xuyên cải thiện chương trình đào tạo theo chuẩn đầu ra và tích hợp kiến thức, kỹ năng và thái độ trong chương trình đào tạo (Integrated Curriculum). Nhà trường đã định hướng tiếp cận theo NLTH dựa trên của tiêu chuẩn kỹ năng nghề du lịch Việt Nam (VTOS-Vietnam Tourism Occupational Skills Standards) gồm có 4 năng lực chủ yếu: năng lực cơ bản, năng lực chung, năng lực chuyên ngành và năng lực quản lý để đổi mới chương trình đào tạo và phương pháp dạy học.
            Trên cơ sở định hướng của nhà trường, bộ môn Nghiệp vụ nhà hàng đã cải thiện và tăng cường phương pháp dạy học theo hướng tiếp cận thực tế tại doanh nghiệp như: mời chuyên gia tại doanh nghiệp về chia sẻ kinh nghiệm liên quan đến chuyên ngành như: các loại cà phê phổ biến trên thị trường, rượu vang: các thương hiệu nổi tiếng trên thế giới, cách nếm thử rượu vang, pha chế đồ uống có cồn và không cồn cho học sinh sinh viên (HSSV); tăng cường hoạt động tham quan thực tế nơi làm việc tại nhà hàng, khách sạn 4, 5 sao trong tỉnh và ngoại tỉnh như Đà Nẳng, Hội An; tổ chức hoạt động dạy và học để phục vụ khách trong môi trường thực tế tại nhà hàng, khách sạn.
 
Hình 1: Giám đốc nhân sự chia sẻ những thông tin cho các em sinh viên ngành nhà hàng trong chuyến tham quan khu nghỉ dưỡng Laguna
 
Hình 2: Sinh viên ngành Quản trị nhà hàng tham quan các khách sạn 4,5 sao tại thành phố Đà Nẵng
Việc đổi mới phương pháp dạy và học theo năng lực thực hiện đã có những cải thiện đáng kể trong việc giải quyết các nhiệm vụ thực tế của nghề nghiệp. Đồng thời, cung cấp cho người học những năng lực cần thiết, phù hợp để nâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu của doanh nghiệp.
3. THỰC TIỄN SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC TÍCH CỰC ĐỐI VỚI NGHỀ DỊCH VỤ NHÀ HÀNG
           Trong quá trình tham gia giảng dạy bộ môn Nghiệp vụ nhà hàng, Pha chế đồ uống và tiếng Anh chuyên ngành nhà hàng, chúng tôi đã lựa chọn và áp dụng một số phương pháp dạy học theo năng lực như: dạy học tích hợp (Integrated teaching), dạy học trải nghiệm công việc (Work placement / Work experience), dạy học theo nhóm (Teaching and learning in groups)
Với những thực tế và nghiên cứu áp dụng giảng dạy tại Trường Cao đẳng nghề Du lịch Huế, tôi xin trao đổi và chia sẽ những kinh nghiệm như sau:
3.1. Dạy và học tích hợp (Integrated Teaching and Learning)
            Dạy học tích hợp nhằm hướng đến hình thành và phát triển năng lực thực hiện công việc cụ thể của nghề nghiệp đối với người học. Quá trình tổ chức hoạt động dạy và hoạt động học với các nội dung, kiến thức, kỹ năng và thái độ được tích hợp. Một số nội dung bài học trong mô đun phục vụ nhà hàng, pha chế đồ uống được tích hợp trong quá trình giảng dạy như: tích hợp dạy giao tiếp tiếng Anh để hình thành năng lực phục vụ nhà hàng. Tích hợp nội dung giảng dạy với hình thức dạy lý thuyết, dạy mẫu và hướng dẫn thực hành được tích hợp vào quá trình giảng dạy. Tích hợp trong việc bố trí lớp học phù hợp, thuận tiện sử dụng trang thiết bị, phương tiện, dụng cụ và nguyên liệu để tổ chức hoạt động dạy và học. Tích hợp một số phương pháp dạy học quá trình dạy học: giải quyết vấn đề,  thảo luận nhóm, đóng vai và phương pháp 4 bước, portfolio, ...
Điểm mạnh của dạy học tích hợp:
          -  Nội dung lý thuyết được giải thích trong quá trình dạy mẫu, trực quan nên dễ ghi nhớ;
          - Tương tác trong hoạt động dạy và học được tăng cường;
          - Sửa sai và biện pháp khắc phục trong quá trình thực hiện;
         - Giảm được thời gian trong việc bố trí học lý thuyết trước và thực hành sau trong một số nội dung học tập. Giảm trùng lắp, lặp lại của một nội dung;
         - Tích hợp các năng lực khác để thực hiện công việc cụ thể;
Điểm yếu và thách thức của dạy học tích hợp:
        - Tốn thời gian cho sự chuẩn bị và kế hoạch hoạt động giảng dạy
        - Tốn chi phí đầu tư phòng học, cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguyên liệu
        - Đòi hỏi giảng viên hiểu biết nhiều lĩnh vực kiến thức liên quan nghề và kỹ năng nghề giỏi.
 
Hình 3. Giảng dạy tích hợp nội dung pha chế đồ uống
3.2. Dạy và học qua thực tiễn công việc (Work placement/ Experience Learning/ Learning by doing)
         Trung tâm thực hành nghề khách sạn Villa Huế, là đơn vị hoạt động kinh doanh dịch vụ phục vụ cho hoạt động dạy và học của Trường Cao đẳng nghề Du lịch Huế. Trong những năm qua, bộ môn Nghiệp vụ nhà hàng đã tổ chức hoạt động dạy và học qua thực tế công việc trong môi trường phục vụ khách là điều kiện tốt cho giáo viên và người học có được những kinh nghiệm thực tiễn để hình thành năng lực. Một số hoạt động dạy và học trong môi trường thực tế như sinh viên pha chế và phục vụ khách tại Villa café hay phục vụ buffet sáng tại khách sạn Villa Huế; hoặc phục vụ tại các sự kiện mang tính chất trang trọng như tiệc đón tiếp Đại công quốc Luxembourg và các vị lãnh đạo khác, tiệc kỷ niệm hợp tác giữa trường Cao đẳng Nghề Du lịch Huế và Học viện BBI Luxembourg, hay phục vụ Welcome drinks chào đón các đoàn từ các trường Đại học Hoàng gia Thái Lan đến thăm quan và giao lưu văn hóa tại trường…
          Tất cả các hoạt động nêu trên đều có sự giám sát, hướng dẫn của giáo viên và nhân viên phục vụ nhằm giúp các em sinh viên tự tin và hoàn thiện dần về kỹ năng và thái độ trong phục vụ và giao tiếp với khách hàng. Sau mỗi buổi học trong môi trường thực tế, giáo viên thường tập hợp sinh viên lại, mỗi em tự nhận xét về bản thân mình sau buổi học đó: đã làm được những gì, chưa làm tốt ở điểm nào đó. Sau cùng, giáo  viên đưa nhận xét, nêu 1 số điểm mạnh và điểm yếu của các sinh viên, khen ngợi các sinh viên tích cực, tự giác đồng thời nhắc nhở 1 số em để cả nhóm cùng phát huy và khắc phục cho những buổi tiếp theo. 
Hình 4: Phục vụ tiệc đón tiếp Đại công tước Luxembourg và Đoàn đại biểu tại  Khách sạn Villa Huế
Hình 5: Sinh viên pha chế và phục vụ thức uống chào đón các bạn sinh viên Thái Lan
Trọng tâm của việc dạy và học qua thực tiễn công việc được đặt vào quá trình học tập chứ không phải là sản phẩm của việc học.  Một hoạt động học tập qua thực tiễn công việc phải bao gồm:
- Khảo sát, trải nghiệm thực hiện một công việc (Exploration / Experiencing – Doing an activity)
- Chia sẻ những kinh nghiệm đã trãi qua khi thực hiện công việc (Sharing the experience happened);
- Thực hiện một số hoạt động công việc (Processing - Performing the actions / activity);
- Khái quát, liên hệ và trình bày cụ thể những kết quả từ hoạt động thực tiễn
- Ứng dụng những kinh nghiệm, kết quả qua thực tế công việc
Để thực hiện có hiệu quả trong việc tổ chức hoạt động dạy và học thực tiễn qua công việc, sau đây là một số điểm chính cần lưu ý:
- Xây dựng kế hoạch với các mục tiêu rõ ràng để xác định người học đạt được những kinh nghiệm sau khi hoàn thành công việc. Kế hoạch phải cụ thể, chi tiết cho từng nhóm, từng vị trí công việc theo thời gian, địa điểm và các điều kiện cần thiết để thực hiện công việc.
- Chuẩn bị các điều kiện cần thiết và công cụ đánh giá và kiểm tra đảm bảo điều kiện sẵn sàng trước khi tổ chức thực hiện công việc.
- Hỗ trợ và tạo điều kiện, hướng dẫn người học phát hiện và giải quyết vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện công việc.
- Đánh giá, trao đổi, thảo luận những kết quả đạt được và đặc biệt chú trọng đến những bài học kinh nghiệm để ứng dụng vào thực tiễn công việc. Đồng thời, cũng cố và mở rộng vấn đề của nội dung học tập.
Phương pháp dạy và học qua thực tiễn tạo điều kiện cho các em HSSV được khám phá, trao đổi, chia sẽ kinh nghiệm và tham gia vào quá trình phục vụ như những nhân viên thực thụ làm việc tại khách sạn, nhà hàng, hạn chế sự thụ động. Đồng thời, phương pháp này còn giúp phát triển kỹ năng hợp tác, làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp và giải quyết tình huống. Tuy nhiên, phương pháp này cũng có những hạn chế như: tổ chức hoạt động nhóm nhỏ, công tác chuẩn bị cho tổ chức hoạt động nhóm mất nhiều thời gian, việc xử lý các tình huống phát sinh cũng đòi hỏi người hướng dẫn phải thật sự tập trung cao độ.
Hình 6: Sinh viên phục vụ khách ăn sáng tại Villa Huế
Hình 7: Sinh viên phục vụ khách tại Villa Huế
3.3. Dạy học theo nhóm (Teaching and learning in groups)
            Có thể nói phương pháp dạy học theo nhóm là phương pháp dạy học được áp dụng khá phổ biến nhằm hướng dẫn cho các em HSSV phát triển các kỹ năng trong việc phát triển một giả thuyết, giải quyết vấn đề thông qua hoạt động làm việc nhóm. Phương pháp này được áp dụng thường xuyên và có tính đặc thù, phù hợp với tình hình học tập, thực hiện giảng dạy kỹ năng trong bối cảnh nhóm nhỏ đối với bộ môn nghiệp vụ nhà hàng.
            Tuy nhiên, trên thực tế tổ chức hoạt động giảng dạy đối với nghề dịch vụ nhà hàng dựa trên năng lực thực hiện công việc, giảng viên thường phải sử dụng nhiều phương pháp dạy học như: đóng vai (Role play), giải quyết dựa trên vấn đề (Problem solving), huấn luyện (Coaching), …
            Một số ví dụ trong việc tổ chức hoạt động giảng dạy theo nhóm và đóng vai (role play) trong các giờ thực hành nhà hàng của 1 nhóm học gồm 13-15 sinh viên như sau:
            - Nhóm 1, từ 2 – 3 sinh viên thực hiện nhiệm vụ nhân viên phục vụ nhà hàng, chào đón khách và phối hợp với bộ phận chế biến món ăn chuẩn bị thực đơn;
            - Nhóm 2, từ 1 – 2 sinh viên chuẩn bị đồ uống, pha chế đồ uống để phục vụ;
            - Nhóm 3, từ 4 – 6 sinh viên đóng vai khách ăn hoặc uống trong nhà hàng;
            - Nhóm 4, từ 1 – 2 sinh viên đóng vai giám sát, quản lý tổ chức công việc phục vụ nhà hàng;
Trong 1 số giờ học thực hành pha chế đồ uống, việc chia nhóm được áp dụng theo hình thức sau:
-         Nhóm 1: gồm 5 sinh viên được phân công vị trí công việc như sau:
Sinh viên 1: Nhân viên pha chế
Sinh viên 2: Nhân viên chào đón khách và phục vụ
Sinh viên 3 và 4: Khách hàng
Sinh viên 5: Giám sát nhóm 1 trong việc pha chế, phục vụ khách.
-         Tương tự với nhóm 2 và nhóm 3.
Trong 1 buổi thực hành giáo viên bảo đảm luân phiên vị trí công việc giữa các nhóm nhỏ để bảo đảm tất cả các em sinh viên đều có cơ hội trãi nghiệm.
            Mỗi nhóm có bảng phân công nhiệm vụ cụ thể, thời gian thực hiện và danh mục các trang thiết bị cần thiết. Sau khi tổ chức thực hiện hoạt động giảng dạy theo nhóm, mỗi nhóm trao đổi đánh giá nhận xét lẫn nhau và được luân phiên đổi nhiệm vụ trong những bài học tiếp theo.
            Việc dạy và học theo nhóm giúp người học hoàn thiện năng lực và tăng cường làm việc nhóm, nâng cao tính phối hợp và trách nhiệm trong công việc.
Như vậy, đổi mới phương pháp dạy học (gồm phương pháp giảng dạy và phương pháp học tập) là kế thừa có chọn lọc các phương pháp dạy học truyền thống kết hợp với các phương pháp dạy học hiện đại, trên cơ sở áp dụng công nghệ tiên tiến như Internet, phần mềm, công cụ hỗ trợ, phòng học bộ môn....
 
Hình 8: Thực hành theo nhóm
4. CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT
Trên cơ sở vấn đề nghiên cứu, chúng tôi đề xuất một số vấn đề đổi mới phương pháp dạy học theo NLTH như sau:
- Đổi mới mục tiêu đào tạo theo NLTH: Phương pháp dạy học theo NLTH định hướng và chú trọng vào kết quả, đầu ra của quá trình đào tạo và hướng đến người học có thể làm được những công việc cụ thể trong thực tiễn nghề nghiệp theo tiêu chuẩn quy định.
- Đổi mới nội dung, chương trình đào tạo theo NLTH: Chương trình đào tạo theo NLTH là chương trình cần được xây dựng dựa trên tiếp cận mục tiêu. Mục tiêu được thể hiện dưới các tiêu chuẩn đầu ra chính là các NLTH của người học mà thị trường lao động đang cần. Chương trình đào tạo được thiết kế dựa trên phân tích nghề (occupational analysis) và phân tích chức năng của vị trí việc làm theo hướng mở, linh hoạt. Người học được phép tích luỹ tín chỉ về những gì đã học trước đó.
- Đổi mới phương thức và phương pháp tổ chức đào tạo theo NLTH: Đào tạo dựa trên NLTH cần chú trọng vào việc giải quyết vấn đề và hình thành NLTH cho người học hơn là tập trung giải quyết nội dung chương trình. Vì vậy, phương thức và phương pháp đào tạo dựa trên NLTH thể hiện ở 2 góc độ: Đào tạo dựa trên công việc và đào tạo tại nơi làm việc. 
- Đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả đào tạo theo NLTH:  Việc đánh giá NLTH của người học trong quá trình đào tạo được thực hiện theo tiêu chuẩn, tiêu chí (criteria referenced assessment). Các tiêu chí đánh giá NLTH của người học được xác định từ quá trình phân tích nghề và phân tích chức năng tại vị trí việc làm của nghề. Để đánh giá người học hoàn thành chương trình đào tạo chúng ta căn cứ vào sự thông thạo tất cả các năng lực ghi trong hồ sơ năng lực của người học và trong chương trình đào tạo.
- Đổi mới quản lý đào tạo theo mô hình NLTH: Khác với đào tạo theo niên chế, đào tạo theo NLTH là phương thức đào tạo mở, linh hoạt gắn với thực tế nghề nghiệp và nhu cầu người học. Vì vậy, khi chuyển sang đào tạo theo NLTH đòi hỏi phải đổi mới căn bản về cơ chế quản lý, đặc biệt là đổi mới quản lý chương trình và tổ chức đào tạo.
5. KẾT LUẬN
               Thực tế của sự phát triển tích cực đối với giáo dục đào tạo nói chung và việc dạy nghề nói riêng luôn chứa đựng trong nó quá trình vận động và biến đổi không ngừng. Chính vì thế, trong quá trình phát triển, việc đổi mới phương pháp dạy học giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo. Tuy nhiên, việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay còn đặt ra nhiều vấn đề cần có sự thực hiện đồng bộ của ngành giáo dục và cộng đồng xã hội. Hơn thế nữa, đổi mới phương pháp dạy học trong trường dạy nghề là một yêu cầu cấp thiết trong quá trình phát triển giáo dục và đào tạo, trên cơ sở pháp lý, lý luận và thực tiễn.
               Việc dạy học theo NLTH là phương thức đào tạo dựa trên tiêu chuẩn quy định các nhóm kỹ năng, kiến thức và thái độ tích cực cùng với sự tự chủ và tự chịu trách nhiệm cá nhân đối với một nghề, đảm bảo việc thực hiện công việc đạt chuẩn và phù hợp với ý chí, năng lực bản thân người học trong hệ quy chuẩn “professional code” của doanh nghiệp tuyển dụng. Phương thức này có nhiều ưu điểm trong việc đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng nhu cầu sử dụng do nó thiết lập được tiêu chuẩn chung giữa bên cung (các cơ sở đào tạo) và bên cầu (các doanh nghiệp) nhờ thỏa thuận quy ước đạt được trong hệ thống tiêu chuẩn NLTH dựa trên sự thống nhất giữa các bên. Việc chuyển sang đào tạo theo NLTH là sự thay đổi toàn diện từ nhận thức đến hành vi thực hiện phương thức đào tạo và phải có sự thống nhất và quyết tâm, mong muốn đổi mới cơ bản về mục tiêu, nội dung chương trình, phương thức và phương pháp đào tạo, hệ thống kiểm tra - đánh giá và cơ chế quản lý theo hướng mở và chuẩn hóa nhằm đáp ứng tốt nhu cầu sử dụng giáo viên dạy nghề trong hệ thống dạy nghề của Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế. 
TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1].  TS. Vũ Xuân Hùng (2012). Dạy học hiện đại và nâng cao năng lực dạy học cho giáo viên, Nhà xuất bản Lao động – Xã hội, Hà Nội;
[2].  Đỗ Mạnh Cường (2011). Năng lực thực hiện và dạy học tích hợp trong đào tạo nghề, Viện nghiên cứu phát triển giáo dục chuyên nghiệp;
[3]. PGS. TS. Nguyễn Đức Trí (1996). Nghiên cứu tiếp cận đào tạo nghề dựa trên năng lực thực hiện và việc xây dựng tiêu chuẩn nghề, Bộ Giáo dục và Đào tạo;
[4]. Linda B. Nilson (2010). Teaching At Its Best, John Wiley & Sons, Inc, Published by Jossey-Bass, A Wiley Imprint;
[5]. Tom Bourner (1997). Teaching methods for learning outcomes, Education + Training Volume 39, Number 9, pp. 344–348, MCB University Press, ISSN 0040-0912;
[6]. Kate Ford (2014). CBE-Competency-Based Education History, Opportunities, and Challenges, Center for Innovation In Learning and Student Success (CILSS);
[7]. Katie Larsen McClarty, Matthew N. Gaertner (2015). Measuring Mastery, Best Practices For Assessment In Competency-Based Education, Center for College & Career Success, Pearson;
[8].   Janet Giesen (12/10/2011). Experiential Learning, Website: http://facdevblog.niu.edu/

 

ThS Tống Diệp Thanh
 
 
 
 
Đang tải dữ liệu...
Hình ảnh hoạt động
Hỗ trợ trực tuyến
ĐT: 0234.3826206
Email: daotaohutc@gmail.com